Vrouwen werken minder vaak dan mannen: dit is waarom

Uit recent onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat aanzienlijk meer vrouwen dan mannen zonder werk zitten en ook niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt. In 2023 gaf 17% van de vrouwen zonder betaald werk aan niet op zoek te zijn en niet beschikbaar te zijn voor een baan. Bij mannen was dit percentage slechts 8%. Deze cijfers roepen vragen op over de oorzaken achter dit verschil en wat er nodig is om meer vrouwen deel te laten nemen aan de arbeidsmarkt.

Waarom werken vrouwen minder vaak dan mannen?

Een van de belangrijkste oorzaken van de verschillen in arbeidsparticipatie tussen mannen en vrouwen is de ongelijke verdeling van zorgtaken. Voor veel vrouwen staat de zorg voor gezin en huishouden op de eerste plaats, vooral als er thuiswonende kinderen zijn. Meer dan de helft (52%) van de vrouwen met een partner en kinderen gaf aan dat zorgtaken de belangrijkste reden waren om niet te werken. Bij mannen in dezelfde situatie ligt dit percentage slechts op 8%.

Daarnaast spelen ook gezondheid en arbeidsongeschiktheid een rol. Voor 55% van de vrouwen en 75% van de mannen is ziekte de reden om niet te werken. Het verschil in percentages tussen mannen en vrouwen kan worden verklaard doordat vrouwen vaker de primaire zorgverleners zijn in een huishouden. Dit betekent dat wanneer er gezondheidsproblemen binnen een gezin zijn, vrouwen sneller geneigd zijn hun werk volledig op te geven of minder uren te werken.

Opleidingsniveau en leeftijd hebben invloed

Naast zorgtaken en gezondheid spelen opleidingsniveau en leeftijd ook een belangrijke rol. Niet-werken komt aanzienlijk vaker voor bij vrouwen en mannen die alleen basisonderwijs of een vmbo-diploma hebben afgerond. Personen met een hoger opleidingsniveau hebben over het algemeen meer kansen op de arbeidsmarkt en vinden vaak makkelijker een baan die past bij hun situatie.

Ook leeftijd is een bepalende factor. In de leeftijdscategorie van 55 tot 65 jaar zien we een flinke stijging in het aantal mensen dat niet meer actief is op de arbeidsmarkt. Dit geldt voor zowel mannen als vrouwen, maar vrouwen in deze leeftijdsgroep stoppen vaker met werken vanwege mantelzorg voor familieleden of andere verantwoordelijkheden.

Bovendien werken vrouwen die in het buitenland zijn geboren relatief minder vaak dan hun mannelijke tegenhangers. Culturele factoren, taalbarrières en beperkte toegang tot netwerken en kinderopvang spelen hierbij een rol.

Wat is nodig om deze trend te keren?

Om meer vrouwen aan het werk te krijgen, zijn structurele veranderingen nodig. Hier zijn een aantal mogelijke oplossingen:

Flexibele werkuren

Een van de grootste barrières voor vrouwen is het gebrek aan flexibiliteit in werkuren. Werkgevers kunnen een cruciale rol spelen door flexibele werkuren en thuiswerkmogelijkheden aan te bieden. Dit stelt vrouwen in staat om werk en privé beter te combineren.

Toegankelijke kinderopvang

Betaalbare en toegankelijke kinderopvang kan een groot verschil maken voor werkende ouders. Door kinderopvang te stimuleren, kunnen vrouwen zich meer richten op hun carrière zonder dat ze zich schuldig hoeven te voelen over hun zorgtaken.

Gelijke verdeling van zorgtaken

Culturele veranderingen zijn nodig om de verantwoordelijkheid voor zorg en huishouden eerlijker te verdelen tussen mannen en vrouwen. Dit kan bijvoorbeeld worden ondersteund door vaderschapsverlof verder uit te breiden, zodat mannen een grotere rol kunnen spelen in de opvoeding van hun kinderen.

Een ander interessant punt dat vaak over het hoofd wordt gezien, is de rol van  werkkleding voor vrouwen. Veel vrouwen voelen zich buitengesloten in werkomgevingen waar traditionele, op mannen gerichte kleding de norm is. Geschikte werkkleding die is ontworpen voor de vrouwelijke pasvorm kan bijdragen aan een inclusieve en comfortabele werkomgeving.

Wat kunnen werkgevers doen?

Naast praktische maatregelen zoals flexibele werkuren en kinderopvang, kunnen werkgevers ook inzetten op bewustwording en cultuurverandering binnen organisaties. Trainingen over diversiteit en inclusie kunnen helpen om vooroordelen te verminderen en een werkomgeving te creëren waarin vrouwen zich gesteund voelen.

Daarnaast is het belangrijk om vrouwen actief te betrekken bij het beslissingsproces binnen organisaties. Dit kan door meer vrouwen in leidinggevende functies te benoemen en mentorprogramma’s op te zetten.

De cijfers van het CBS tonen aan dat er nog veel werk aan de winkel is om de arbeidsparticipatie van vrouwen te verhogen. Hoewel zorgtaken en gezondheidsproblemen belangrijke barrières zijn, kunnen beleidsmaatregelen, toegankelijke kinderopvang, flexibele werkuren en meer aandacht voor inclusieve werkkleding helpen om vrouwen een grotere rol te laten spelen op de arbeidsmarkt.

Door samen te werken aan een inclusieve en flexibele arbeidsmarkt, kunnen we niet alleen economische groei bevorderen, maar ook sociale ongelijkheid verminderen. Het is tijd om vrouwen de kans te geven om hun potentieel volledig te benutten, zowel op het werk als daarbuiten.