Experts: versnel energietransitie en hou Gronings gas als airbag

Bron: Architectenweb

12 March 2026, 10:35

DEN HAAG - Nederland moet meer vaart maken met de energietransitie en de gasinfrastructuur in Groningen voorlopig in stand houden als "airbag" voor noodgevallen. Dat is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen, stellen 22 experts die gespecialiseerd zijn in veiligheid en energie in een donderdag verschenen rapport. "We bevinden ons in een zeer kritische fase ten aanzien van de importafhankelijkheid van energie", schrijven ze.

Het rapport verschijnt terwijl de olie- en gasprijzen naar nieuwe pieken worden opgestuwd door de oorlog van de Verenigde Staten en Israël tegen Iran. Een stabiele energievoorziening is cruciaal, benadrukken de deskundigen, die zijn verbonden aan diverse universiteiten en kennisinstellingen, waaronder TNO en The Hague Center for Strategic Studies. Het rapport is uitgebracht door de Topsector Energie, waarin veel partijen samenwerken.

"Als we autonoom en veilig willen worden en blijven, zullen we moeten prioriteren en investeren", schrijft luitenant-admiraal buiten dienst Rob Bauer in het voorwoord.

Kamermeerderheid

Over de gasinstallaties in Groningen staat in het rapport: "Het is politiek begrijpelijk dat de gaswinning gestopt is, maar de ontmanteling van de infrastructuur is vanuit datzelfde perspectief niet noodzakelijk en creëert een ernstige geopolitieke verslechtering."

Een forse Kamermeerderheid wil zich overigens aan de afspraken over de sluiting houden. Ook voor het provinciebestuur van Groningen is het beschikbaar houden van de gasvelden geen optie.

Energieopslag

In totaal doen de deskundigen 32 aanbevelingen om de energievoorziening weerbaarder te maken. Energieopslag, bijvoorbeeld via waterstof, kan daar ook aan bijdragen. In kernenergie zien de experts ook voordelen, maar ze wijzen er tevens op dat dit relatief duur is. De bouw van nieuwe kerncentrales duurt bovendien vele jaren.

De experts wijzen naast dreigingen als oorlog of aanslagen op politieke chantage als risico. Ze vinden dat dit wordt onderschat. "Het is een reëel risico dat apparatuur via geïmporteerde technologie op afstand uitgeschakeld wordt", waarschuwen ze. Samen met buurlanden kan Nederland bouwen aan "een flexibel en decentraal energiesysteem" om dat het hoofd te bieden. "Dit zou ervoor moeten zorgen dat als losse elementen van de energievoorziening uitvallen, de rest blijft draaien."

◄ Lansingerland Lage Bergse Bos

Almere Havenkom ►