AIVD: Rusland steeds aanvallender, China bouwt eigen wereldorde

ZOETERMEER - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.

In 2025 stelde de AIVD vast dat Russische hackers probeerden om wereldwijd toegang te krijgen tot een groot aantal Signal- en Whatsapp-accounts van militairen, ambtenaren en hoogwaardigheidsbekleders. Het lukte de hackers om toegang te krijgen tot de chataccounts van meerdere Nederlandse overheidsmedewerkers.

Het doel van de Russische spionage is vaak gericht op het krijgen van zicht op steun aan Oekraïne. Ook wordt buitgemaakte informatie gebruikt op het slagveld.

Nieuwe wereldorde

Naast het verkrijgen van informatie plegen de Russen ook cybersabotage. Volgens de AIVD en MIVD waren er vorig jaar geen succesvolle Russische cybersabotageaanvallen in Nederland. De diensten zien dat Russische capaciteiten om cyberaanvallen uit te voeren groeien en dat ze de aanvallen in hoog tempo uitvoeren, omdat ze deze deels automatiseren met kunstmatige intelligentie.

China bouwt aan een nieuwe wereldorde, stelt de AIVD. Het land zet nieuwe internationale structuren op die de Chinese invloed verder vergroten. Deze wereldorde richt zich op het verminderen van wereldwijde westerse invloed.

Afhankelijkheid

China buit economische afhankelijkheden uit, aldus de AIVD. Op economisch gebied laat het land zien hoe afhankelijk anderen zijn, bijvoorbeeld door handelstarieven en restricties in te voeren. Die afhankelijkheid "kan risicovol zijn", aldus de dienst. De Nederlandse economie kan erdoor bedreigd worden, net als ons vermogen om zelfstandig strategische keuzes te maken.

Door eigen studenten en onderzoekers naar het westen te sturen en door westerse onderzoekers aan te trekken, krijgt China soms zeer gevoelige kennis en technologieën in handen. Daardoor wordt de Chinese dreiging verbreed, aldus de AIVD. China voert ook cyberaanvallen uit om kennis te verwerven.

Chinese inlichtingen- en veiligheidsdiensten zijn actief in Nederland, aldus de AIVD. Die diensten benaderen mensen die voor China relevant zijn en bouwen inlichtingennetwerken op. Het land probeert zo ongemerkt politieke invloed uit te oefenen.

◄ AIVD: Rusland steeds aanvallender, China bouwt eigen wereldorde

Zorgen bij AIVD over toename geradicaliseerde jongeren ►