Raad voor de rechtspraak: zorgen over zorgvuldigheid wetgeving

Bron: RD | Binnenland

23 April 2026, 10:43

DEN HAAG - De Raad voor de rechtspraak maakt zich zorgen over de zorgvuldigheid van het wetgevingsproces. In het jaarverslag over 2025 geeft de raad aan dat "de kwaliteit van het wetgevingsproces onder druk staat". Daardoor zou de uitvoerbaarheid en de kwaliteit van wetten in het gedrang komen.

De Raad voor de rechtspraak is onderdeel van de rechterlijke macht, maar doet zelf geen uitspraken. De raad zorgt er onder meer voor dat rechters goed hun werk kunnen doen en is daarnaast een "onafhankelijke buffer tussen de rechtspraak en de regering".

De raad geeft de regering ook advies bij wetgeving en doet dit zowel gevraagd als ongevraagd. Dat gebeurde nooit eerder zo vaak als vorig jaar. De raad gaf toen 73 wetadviezen uit, in vergelijking met 43 in 2024.

Knelpunten

Toch is het volgens de organisatie in de praktijk niet vanzelfsprekend gebleken dat de regering beroep doet op de adviestaak van de raad, terwijl dit wel wettelijk vastgelegd is. Ook krijgt de raad vaak te kort de tijd om adviezen uit te brengen, staat in het jaarverslag. Zo kreeg het bij de wet over asielnoodmaatregelen en de onlangs aangenomen wet over de invoering van het tweestatusstelsel één dag om een spoedadvies te geven. De raad noemt dit "onverantwoord kort".

In het jaarverslag benoemt de raad ook een aantal knelpunten waarop wetgeving en de uitvoering van wetten vastlopen. Door het uitblijven van concrete wetgeving en maatregelen in het stikstofdossier ontstaan er rechtszaken die grote gevolgen kunnen hebben, "zonder dat de rechter het onderliggende probleem kan oplossen."

Visumbesluit

Ook ziet de raad problemen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Volgens de raad hoort de IND vreemdelingen vaak niet als zij een besluit nemen over hun visum, terwijl dit wel moet. Daardoor komen de zaken vaak bij de rechter, die het visumbesluit dan doorgaans terugdraait. Hierdoor moet de IND opnieuw een procedure starten en worden rechtbanken onnodig belast, aldus de raad.

De raad spreekt zich pas een aantal jaar uit over knelpunten in de wetgeving. "Zo wordt onrecht aangepakt, of in ieder geval in beeld gebracht", zegt Henk Naves, voorzitter Raad voor de rechtspraak. Volgens Naves betekent de vrijheid die rechters hebben om onafhankelijk en onpartijdig te oordelen ook dat de rechtspraak moet begrijpen wat er in de samenleving speelt.

◄ Hoe het er echt aan toe gaat als je na een scheiding je leven een stap(je)terug...

Twee auto`s botsen op elkaar en belanden in water in Kwintsheul ►