Nieuwstraat 113a, Gilze

Meer informatie over het rijksmonument gelegen op het adres Nieuwstraat 113a, Gilze

Reden van het zijn van een rijksmonument

Inleiding.

In 1892 werden op een achterterrein aan de westelijke zijde van de Nieuwstraat de MAALDERIJ 't Stoom met aan de achterzijde een bijbehorende vrijstaande houten LOODS in Ambachtelijk-traditionele vormen gebouwd. Al in het begin van deze eeuw vonden er diverse kleine uitbreidingen plaats. De stoommachine werd rond 1910 vervangen door een andere krachtbron. Sinds ca. 1960 wordt de maalderij nog slechts incidenteel gebruikt. De loods en enkele ruimtes in de maalderij zelf dienen tegenwoordig vooral voor opslag en bedrijfsdoeleinden. De oorspronkelijke indeling en inventaris zijn nog grotendeels bewaard gebleven.

Omschrijving.

De hoofdmassa van de maalderij bestaat uit een drielaags gebouw op rechthoekige grondslag met de as loodrecht op de Nieuwstraat en met gemetselde muren onder een met oud-Hollandse pannen gedekt zadeldak. Aan de zijkanten en aan de achterzijde bevinden zich diverse éénlaags aanbouwen die alle een rechthoekige plattegrond hebben maar verder verschillend zijn in volume, dakvorm en -bedekking. Noordwestelijk hiervan aan de achterzijde gelegen, bevindt zich een vrijstaande houten loods van één bouwlaag met een rechthoekige plattegrond onder een met zwarte kruispannen gedekt zadeldak. De gevels van de hoofdmassa zijn van witgeschilderde machinale baksteen met een geteerde plint. Zowel op de begane grond als de verdieping bevindt zich, centraal geplaatst, een houten rondboogpoort. Op de tweede verdieping bevindt zich een recht gesloten houten hijsluik onder een overhangend afdak onder een zadeldak met hijsinstallatie en windveer. Op de verdiepingen heeft de hoofdmassa rondboogvensters met ijzeren ramen met roedenverdeling. Intern zijn de indeling, de balklagen en de vloeren nog gaaf bewaard gebleven. De meeste oude machines zijn verwijderd. De noordelijke aanbouw onder een lessenaarsdak was vroeger het ketelhuis. De schoorsteen die zich hier bevond, is aan het eind van de jaren vijftig gesloopt. De zuidelijke aanbouw heeft een grote, recht gesloten, houten inrijpoort en een met pannen gedekt zadeldak met windveer. De gaaf bewaarde vrijstaande houten loods heeft wanden van geteerde planken onder een zadeldak en een lessenaarsdak met windveren.

Waardering.

De maalderij is van algemeen belang.

De maalderij heeft cultuurhistorisch belang als bijzondere uitdrukking van de sociaal-economische en typologische ontwikkeling van de maalderij in het algemeen.

De maalderij heeft architectuurhistorisch belang wegens de bijzondere samenhang tussen ex- en interieur.

De maalderij is van belang wegens de architectonische gaafheid van ex- en interieur.

De maalderij is van belang wegens de functionele en typologische zeldzaamheid.

Foto van het monument

Monumenten in de postcode 5126 CC

Navigeer verder: