Eind 26, Gorinchem

Meer informatie over het rijksmonument gelegen op het adres Eind 26, Gorinchem

Reden van het zijn van een rijksmonument

Inleiding

WOONHUIS uit 1893, dat sinds 1911 grotendeels in gebruik is als sociëteit voor "De Groote Sociëteit", is gebouwd naar ontwerp van de architect Johannes de Bie in Eclectische stijl. Hij maakte ook de tekeningen voor de verbouw van 1911 waarbij de pui links van de ingang tot stand kwam.

Het pand ligt in het beschermde gezicht en is gesitueerd aan de Lingehaven. Het maakt onderdeel uit van de westelijke, gesloten gevelwand.

N.B. De achtergevel heeft enkele moderne toevoegingen, die voor de bescherming van ondergeschikt belang zijn.


Omschrijving

Tweelaags pand vanaf een grofweg rechthoekige plattegrond opgetrokken in rode baksteen (staand verband met knipvoeg) met een natuurstenen, decoratief gehakte plint en waterdorpel. Het afgeknotte schilddak is gedekt met rubberoid-tegels en heeft een dakgoot uitgevoerd als kroonlijst steunend op consoles met bladmotief.

Voorgevel (oost) met hoog oplopend middenrisaliet waarin de entree geplaatst is. De deur en het T-venster daarboven zijn gevat in een gepleisterde omlijsting, vormgegeven als hoofdgestel met verdiepte velden, pseudo-kapitelen, decoratieve consoles, rustica-velden en een schijn-balkon met balusters. De risaliet wordt beëindigd door een dakkapel met een frontonvormige bekroning die gedragen wordt door gepleisterde hoeklisenen. De dakkapel heeft twee rondboogvormige vensters voorzien van sierbanden en -blokken. Op de nok van de dakkapel is een smeedijzeren bekroning met windvaan geplaatst. De paneeldeur heeft twee staande vensters achter sierroosters en bevindt zich onder een bovenlicht waarin, in gouden letters, de naam Groote Sociëteit geschilderd is. Rechts van de entree twee schuifvensters onder strekken met een decoratieve natuurstenen sluitsteen met diamantkop. Links van de entree een grote pui onder een als kroonlijst uitgevoerde puibalk. Het grote tweedelige venster heeft een houten onderbouw met panelen en wordt aan de bovenzijde afgesloten door een gekoppeld meerruits bovenlicht met gefacetteerde ruitjes.

De vier T-vensters op de verdieping die het omlijstte, centraal geplaatste venster flankeren, zijn voorzien van een baard van kunststeen en worden aan de bovenzijde afgesloten door een strek met een decoratieve natuurstenen sluitsteen met diamantkop. Aan weerszijden van de dakkapel een oeil-de-boeuf.

Aan de straatzijde heeft het pand een hardstenen stoep, begrensd door een smeedijzeren hekwerk.

INTERIEUR. De indeling van het interieur is in hoofdlijnen gehandhaafd. Vermeldenswaardig is onder meer de gang waarvan het tochtportaal voorzien is van een marmeren lambrisering en een tochtdeur met geëtst glas. De gang heeft een tegellambrisering, een met marmer uitgelegde vloer en een stucplafond. De paneeldeuren zijn omgeven door een houten omlijsting. De bordestrap met ijzeren balusters heeft een gietijzeren, met Neo-Renaissance motieven gedecoreerde trappaal. Op de verdieping bevindt zich een woning met in de gang een deur met boven- en zijlichten, alle gevuld met kleurig glas-in-lood, die leidt naar een aan de voorzijde van het pand gelegen vertrek.


Waardering

Het woonhuis is van algemeen belang vanwege de cultuur- en architectuurhistorische waarde

- als voorbeeld van een monumentaal woonhuis aan de haven in het centrum van Gorinchem.

- vanwege de Eclectische bouwstijl en de zorgvuldige detaillering. Tevens als ontwerp uit het oeuvre van de architect Johannes de Bie van waarde. Het pand is gaaf in hoofdvorm, materiaalgebruik en detaillering en bezit enkele bijzondere interieuronderdelen.

- vanwege de stedenbouwkundige waarde als onderdeel van de gesloten gevelwand aan de haven in de binnenstad van Gorinchem.

Monumenten in de postcode 4201 CR

Navigeer verder: